САҲМИ СИРОҶИДДИН ПИРОВ ДАР МУАРРИФИИ ОСОРИ БОЙГОНИИ МУАССИСАИ ДАВЛАТИИ “ХОНАИ КИТОБИ ТОҶИКИСТОН”

 

  Муассисаи давлатии  “Хонаи китоби Тоҷикистон” дар муддати беш аз 90 соли фаъолияташ ба махзани бузурги осори илмию адабӣ ва таърихиву фарҳангӣ табдил ёфта, кормандони он дар ҳифзу гиромидошт ва муаррифии ин ганҷинаи гаронбаҳои миллат нақши муассир гузоштаанд.
  Таҳлилу омӯзиши осори нашрии солҳои қаблӣ ба монанди китобу маҷалла ва рӯзномаҳои бойгонии муассисаро як зумра олимону муҳаққиқон аз қабили Қ.Б. Буриев, Ш.Комилзода, С.Ҳ. Шосаидзода, М. Муродӣ, А. Азимов, С.А. Пиров, С.С. Нодирзода, З. Шариф, М.Б. Баёнов, М. Ҷураев, О.В. Титова, Р. Муродова ба анҷом расонида, андешаҳои хешро дар шакли мақолаҳои илмӣ ва маҷмуаҳои алоҳида рӯйи нашр овардаанд.
  Яке аз ин муҳаққиқон корманди муассиса, номзади илмҳои педагогӣ Сироҷиддин Пиров ба шумор рафта, дар муаррифӣ ва таҳқиқи мероси илмии бойгонии “Хонаи китоби Тоҷикистон” саҳми арзанда гузошта, маълумоти мукаммали осори нодири чопиро ба доираи васеи хонандагон пешкаш намудааст.
  Муҳақиқ Сироҷиддин Пиров дар риштаи улуми педагогика пажуҳиши илмӣ анҷом дода, дар мавзуи “Афкори педагогии Фахруддини Розӣ ва нақши он дар ташаккул ва тарбияи инсони комил” соли 2019 зери роҳбарии академики Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон М. Лутфуллоев рисолаи номзадӣ ҳимоя намудааст.
  Номбурда муаллифи зиёда аз 70 мақолаи илмӣ-оммавӣ ва китобҳои  зерин мебошад: 1. Фахруддини Розӣ ва андешаҳои ахлоқиву тарбиявии ӯ. – Душанбе: Аржанг, 2015. – 320с.; 2. Репертуари китоби солҳои 1922-1930-и Хонаи китоби Тоҷикистон: бо услуби сарчашмашиносӣ. – Душанбе: Кайҳон, 2021. – 476с.; 3. Фарҳанг ва ҷомеа. – Душанбе: Аржанг, 2022. – 352с.; 4. Тавсифи китобҳо. Репертуари китоби солҳои 1930-1931-и Хонаи китоби Тоҷикистон: бо услуби сарчашмашиносӣ. – Китоби 2. – Душанбе: Шоҳин-С, 2024. – 352с.; 5. Маърифати фарҳангии воқеоти зиндагӣ. – Душанбе: Истеъдод, 2025. – 424с.

Забони тоҷикӣ

  Раҷабов А.А. Забони тоҷикӣ [Матн]:  дастури таълимӣ / А.А. Раҷабов; муҳ. А. Раҷабов; Ваз-ти маориф ва илми ҶТ, ДДОТ ба номи С. Айнӣ. – Душанбе: Матбааи ДДОТ, 2026. – 167 с.; 20 см. – 100 н. – ISBN 978-9906-701-55-6

  Мундариҷа: Забон яке аз рукнҳои ташаккули миллат. – С.4; Тағйирот дар алифбои забони тоҷикӣ. Талаффуз ва имло. – С.6; Имлои садоноки ӯ ва у. – С.7; Имлои садоники ӣ ва и. – С.8; Ҳодисаҳои савтӣ. – С.9; Имлои ҳарфҳои мушаддад. – С.14; Исм, имлои исм, қоидаҳои исм. – С.17; Имлои сифат. – С.22; Имлои шумора. – С.27; Имлои ҷонишин. – С.37; Имлои феъл. – С.47; Феълҳои мустақил ва ёридиҳанда. – С.50; Сифати феълӣ. – С.52; Сиғаҳои феъл. – С.54; Зарф. – С.63; Имлои ҳиссаҳои ёвари нутқ. Пешоянду пасоянд. – С.67; Пайвандакҳо. – С.68; Ҳиссача. – С.71; Нидо. – С.75; Имлои аломатҳои китобат ва аҳаммияти онҳо. – С.79; Луғатшиносӣ. Калима-воҳиди асосии забон. – С.107; Омонимҳо. Фарқи омонимҳо аз калимаҳои сермаъно. – С.109; Муродифҳо дар забони тоҷикӣ. – С.111; Мутазодҳо дар забони тоҷикӣ. – С.112; Фонди асосӣ ва таркиби луғавии забон. – С.114; Калимаҳои аслии тоҷикӣ. – С.115; Калимаҳои иқтибосӣ. – С.117; Истилоҳ. – С.120; Воҳидҳои фразеология (таъбир) . – С.123; Калимаҳои қабеҳ ва малеҳ. – С.124; Усулҳои забон. – С.126; Ҳуҷҷатнигорӣ. – С.131; Матнҳо барои диктанти санҷишӣ. – С.148; Саволҳои муҳим ва асосӣ аз фанни забони тоҷикӣ. – С.159; Луғат. – С.162; Рӯйхати адабиёт. – С.165.

 

Практический курс русской литературы

  Практический курс русской литературы [Текст]: учебное пособие / сост. М.С. Кувватзода. – Душанбе: ТГУП им. С. Айни, 2026. – 176 с. Часть II. 20 см. – 100экз. – ISBN 978-9906-701-78-5

  Содержание: Введение. – С.3; Островкий А.Н. Жизнь и творчество. – С.5; Драма “Гроза” А.Н. Островского. – С.10; Пьеса “Бесприданница” А.Н. Островского. – С.15; Тургенев И.С. Жизнь и творчество. – С.18; Рассказ И.С. Тургенева “Муму”. – С.23; Цикл рассказов “Записки охотника” . – С.26; Роман “Отцы и дети” И.С. Тургенева. – С.30; Рассказ “Бирюк” И.С. Тургенева. – С.36; Жизнь и творчество Ф.И. Тютчева. – С.40; Поэма “Кому на Руси жить хорошо” Н. Некрасова. – С.44; Фет.А.А. Жизнь и творчество. – С.48; Салтыков-Щедрин. Жизнь и творчество. – С.52; «История одного города» Салтыкова-Щедрина. – С.55; О сатирической  повести  «Как  один  мужик  двух  генералов прокормил». – С.58; Жизнь и творчество Л.Н. Толстого. – С.69; Работа с текстом. – С.73; Роман «Война и мир» Л.Н. Толстого. – С.75; Герои романа «Война и мир» Л.Н. Толстого. – С.79; Рассказ «После бала» Л.Н. Толстого. – С.83; Чехов А.П.Жизнь и творчество. – С.86; Драматургия Чехова. – С.93; Пьеса «Чайка» А.П. Чехова. – С.96; Рассказ «Ванька» А.П. Чехова. – С.100; Жизнь и творчество Максима Горького. – С.106; Рассказ «Старуха Изергиль» М. Горького. – С.109; Повесть «Олеся» А.И. Куприна. – С.115; Бунин И.А. Жизнь и творчество. – С.122; Блок А.А. Жизнь и творчество. – С.125; Есенин С,А. Жизнь и творчество. – С.128; Стихотворение «Отговорила роща золотая». – С.132; Анна Ахматова. Жизнь и творчество. – С.135; Михаил Шолохов. Жизнь и творчество. – С.141; Дополнительные материалы. – С.146; Тест по русской литературе 19 века. – С.166; Глоссарий. – С.169; Список использованной литературы. – С.174.

 

 

ҶАВОНОНРО БОЯД БЕШТАР БА МУТОЛИА ҶАЛБ КАРД

 
  Китобу китобхона шиносномаи донишу андеша ва тамаддуни миллатҳо буда, таърихи онҳо ба пайдоиши хат, забон, адабиёт ва илму фарҳанг робитаи зич дорад. Китоб як рукни муҳимми тамаддуни башарӣ ва ҷузъи ҷудонопазири зиндагии инсон аст. Аз ин лиҳоз, мардуми олам бо арзи муҳаббату эҳтиром китобҳоро, ки ганҷинаи маънавии ниёгон маҳсуб меёбанд, дар хазинаҳои миллии хеш ҳифзу нигаҳдорӣ мекунанд, то наслҳои имрӯз ва оянда аз онҳо барои рушду камолоти маънавии худ истифода баранд.
   Мардуми фарҳангпарвар ва ҳунардӯсти тоҷик дар эҷоди китобу бунёди китобхона миёни миллатҳо пештозу пешрафта ба шумор мераванд. Ин миллат дар ҳама давру замон дар рӯи дасташ китоб буд. Кору рӯзгорашро бо мутолиаи китоб рангу бори маънавӣ мебахшид. Аҳамияти китоб, бахусус дар тарбияву ҳидоят ва ташаккули шахсияти насли наврасу ҷавон бениҳоят бузург аст. Ин маъниро Пешвои миллатамон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар суханрониҳояшон борҳо зикр кардаанд. Аз ҷумла, соли 2007 дар Паёмашон гуфта буданд, ки: «Табъу нашри китоб ва масъалаи таблиғи китобхонӣ таваҷҷуҳи ҷиддиро талаб мекунад. Китобхонӣ ҷузъи муҳимми тарбияи насли наврасро бояд ишғол кунад. Миллати мо бо китоб ва китобхонӣ, заковат ва маърифатнокии худ дар ҷаҳони мутамаддин мақоми шоиста касб кардааст».